Vanavond live bij BNNVARA op NPO3: Veda beslist zelf. Veda is jong en heeft een euthanasiewens.
Sophie Hilbrand presenteert het programma rondom de door Jessica Villerius gemaakte documentaire. Aan tafel naast Jessica ook een psycholoog en de oma van Veda. Opvallend dat Veda zelf ook aanwezig is.

 

Veda is pas elf jaar als ze zeker weet dat ze niet meer wil leven. Ze lijdt van jongs af aan aan vele psychische aandoeningen die het leven voor haar ondragelijk maken. Op haar 17de meldt ze zich aan bij de Levenseindekliniek in de hoop dat zij haar kunnen helpen met haar ultieme wens: euthanasie. Door de vele diagnoses die Veda door de jaren kreeg, lijkt de vervulling van die ultieme wens, juist moeilijker te worden. Want in hoeverre kan iemand met zo veel psychische problemen over haar eigen leven beslissen? En is iemand van 17 jaar met psychisch lijden niet veel te jong om ‘uitbehandeld’ te zijn?

Regie: Jessica Villerius

 

 

Bij de Levenseindekliniek melden zich jaarlijks zo’n 150 mensen die jonger dan 30 zijn en euthanasie willen. Eén van hen is Veda. Op haar zeventiende klopte ze bij de kliniek aan omdat ze al sinds haar elfde niet meer verder wil leven.

Als Veda 18 is stuurt ze documentairemaker Jessica Villerius een aangrijpende brief: ‘Ik wil graag iets nalaten, ik wil dat het minder een taboe wordt als een jong persoon met psychische problemen een doodswens heeft.’ Na veel overwegingen en uitgebreide gesprekken met Veda, haar familie en professionele betrokkenen besluit de programmamaker de problemen van de jonge vrouw vast te leggen. Jessica: ‘Dagelijks krijgen wij mooie, ontroerende, urgente verhalen van kijkers binnen. Deze brief, van een 18-jarige met een missie, straalde zo veel urgentie uit dat ik er wel iets mee móest. Het resulteerde in een lang traject met veel verdriet en wanhoop maar ik zou het morgen weer doen. De groep jonge mensen met een psychiatrische achtergrond en een doodswens verdient een stem.’

Nu hebben pubers wel vaker duistere gedachten was het een serieuze doodswens, gevoed door een deprimerende cocktail van psychiatrische klachten. Waaronder het bizarre gevoel dat haar benen niet bij haar horen – de reden dat ze in een rolstoel zit.

Ze geeft voorzichtig toe dat ze misschien nog wel heel vaak jarig wil zijn

Jessica Villerius volgde Veda voor de documentaire Veda Beslist Zélf ruim een jaar omdat de getormenteerde tiener graag een boodschap wilde achterlaten voor andere jongeren die ook niet serieus worden genomen bij hun doodswens. “Mijn grootste wens is euthanasie, liever gisteren dan vandaag. Ik kan wel voor de trein springen, maar ik wil niet iemand anders zijn leven verpesten omdat ik ongelukkig ben.”

We zien vooral een goedlachse tiener die uitstekend uit haar woorden kan komen, graag met haar oma naar de Efteling gaat en vriendinnen heeft. Die kent ze van groepstherapieën en hebben dus ook psychiatrische problemen. Geen gezonde vriendinnengroep en dat vond Veda zelf ook.

Voor en na de documentaire was er een studiogesprek met Sophie Hilbrand als gespreks­leider. Dat Veda ook in de studio zat, was een milde ­spoiler: ze besliste uiteindelijk om toch ‘een jaar of tien’ door te leven. Haar twintigste verjaardag vierde ze – uiteraard – in de Efteling. Ze geeft voorzichtig toe dat ze misschien nog wel heel vaak jarig wil zijn.